MEUG

Proont wie òntèlbaar anger minse hebbe wae zoeë roondj half december aan femilie, vrinj en bekindje kerstkaarte gesteurdj. Kaarte mèt oppe veurkantj dennetekskes mèt snieë, klökskes, wintjerlandsjappe mèt rendiere, glaas-in-loeëdrame en gouwe lètters.
Oppe achterkantj stòng (handjgesjreve) de wins det Kerst en Noe plezerig moge verloupe en det ’t ’t jaor det d’r aan stòng te kome völ goods maag bringe. Zoeëget wie “Zalig Noejaor” dus, al kònne wae neet good ònger weurd bringe wat “zalig” eigelik beteikentj.
Inne dressoir stòng ein euverbekindje sjoondoeës woeë-in eine liêst laag mèt adresse van ederein dae in oos ouge zeker ein kaart most kriêge.
Eine alikke aovendj oettrèkke òm zoeë sjoeën meugelik de winse op pepeêr te zette, de adresse oet te zeuke en postzegels te plekke. Det is völ jaor zoeë gegange!
Mer noê zeen wae aan ’t twiêfele geslage of det steure van Kerst / Noejaors- kaarte nog waal zin heet. Laote wae det òmsjriêve as “Kerstkaarte-meug”.
Want stilaan blieftj de handjgesjreve tekst (dae nog get persuuënliks haaj) achterwege en daoveur inne plaats zeen d’r kaarte gekome woeë-op de hertelikke winse al veurgedröktj staon. Wèg persuuënlik!
Boete det beginne wae os aaf te vraoge of wae de femilie / bekindje / vrinj die os GEIN kaart steure (en dus waarsjienlik mèt ‘tzelfdje dilemma zitte) aevegood per post get dao mòtte doon, of det wae de ieër aan oszelf mòtte haoje.Dao keumtj nog biê detter links en rechs get minse aafvalle òmdet ze gestorve zeen en de liêst stilaan kleiner weurtj.
En tenslotte heet internet allang zien intraej gedaon en kinse knap mèt éine doew oppe knòp
en binne 2 sekonde dien winse elektronies euverbringe. Sjiltj völ sjriêfwerk en ’t bespaart eine hieële houp aan portokoste.

Lang Laeve

Edere mörge oppe tiêd oet bèd is völ baeter as tot middig in diên nèst blieve ligge. Dageliks ein half oor haard renne duit eine mins ouch good. En nateurlik mèt de fiets nao ’t werk!
Asse dich die gewuuëndje hebst aangemaete en dich dao strikt aan hèlst kan det diên laeve mèt minimaal 3 jaor verlinge. Asse de lèste minuut van dien douchebeurt iêskaod water euver dien liêf lieëtst loupe kònne dao nog zeker 2 jaor biêkome. Smörges op neuchtere maag eine cognac maaktj de maag sterk. En door völ te lache kinse de doeëd ouch ein stök van dich aaf haoje.

Zoeë zeender eine alikke houp aanbevelinge òm dien laeve te rèkke. Völ daovan stamme van zoeëgenaamdje volkswiêshede; opa en oma wiste ’t ouch al.
Mer de meiste kome oet “privé-verzamelinge”. Det beteikentj det d’n eine zich ein meneer van laeve heet aangemaete woeë d’r biê zweert, terwiel d’n angere het etiket “volkome belachelik” d’r op plektj.
Toch zeen d’r ouch wat aardige biê. De bekindje Stramproyer bieje-haojer Ties de Wever heel d’r de volgendje bewering op nao: “Eders kieër as ein bie dich stiktj laefse ein oor langer”. As Ties die zin gezagdj haaj dreidje hae wat aan ziene snor, trocht ein paar kieër aan zien piêp, en gnuifdje op veurhandj al zélf mèt de zin die daonao most kome……”En dao hebbe d’r mich al ein miljoen gestoke!”. Sukses verzekerdj.
Getrouwdje minse laeve gemiddeldj langer dan allein-laevendje. Det keumtj waarsjienlik òmdet getrouwdje deindanger inne gate kònne haoje. Des aaf en toe neet te lieje en frustrerendj, mer det mòsse mer oppe koup toe neme.
Ouch minse die wichter hebbe zulle gemiddeldj ein paar jaor langer mèt gaon. “Wichter haoje dich joônk”, weurtj waal ins gezagdj. Det kan good waor zeên, mer dao zeen aojers zat die al vreug zoeë griês wie ein doéf zeen gewore vanne de oetspattinge van heur kroost.
Nateurlik kinse door ein bitje verstenjig te laeve get invloed oetoefene op de lingdje en de kwaliteit van diên laeve. Neet wie eine flap d’r tegenaan mer ein bitje mèt euverlèk en beleîd.
De meist reële redenering huuërdje wae pas geleje toen wae bie de notaris moste zeên. Dae mins heet nateurlik mèt vrieët völ ieëlenj-zake te make gadj zoeëwie echt-sjei-jinge, ònteigeninge en failliet-verklaoringe. Dae kan d’r dus euver mètkalle.
Mèt ein variatie op het spraekwoord “Zonder geluk vaart niemand wel” zagt dae goje mins: “In ’t laeve mòsse gewoeën ’t gelök hebbe desse geine pech hebst!”

Cadeau 2: Opening kleuterschool en kerkplein

Op de plek van ons huidige kerkplein lagen tot begin jaren 50 enkele boerderijen en andere gebouwen. Nadat deze waren afgebroken ontstond er een open, deels parkachtige, ruimte. Tegelijkertijd werd er een nieuwe kleuterschool gebouwd tussen de Fr. Strouxstraat en de oude trambaan. Aanleiding om de Commissaris van de Koningin uit te nodigen voor de opening.

Op 21 juni 1956 vond “de opening der nieuwe dorpskern en kleuterschool” plaats door de Commissaris der Koningin Frank Houben.

Gouverneur Houben op bezoek in Stramproy. Voorste rij: mevrouw Hoeijmakers, gouverneur Dr. F. Houben, pastoor Crasborn, nn en Pieër van Dael (Mechele) rechts burgemeester Hoeijmakers
Opening kleuterschool op 21 juni 1956. links burgemeester Hoeijmakers, nn, gouverneur Dr. F. Houben, pastoor Crasborn, nn en Pieër van Dael (Mechele)

Bij deze gelegenheid kreeg de Commissaris van de Koningin een cadeau aangeboden namens de gemeenschap Stramproy. Een gebrandschilderde opaline voorstelling van Limburgs barok gemaakt door Max Weiss. Max Weiss was een glazenier uit Roermond die in de jaren 40 en 50 een 13-tal gebrandschilderde glas-in-lood ramen heeft gemaakt in de St. Willibrorduskerk in Stramproy.

Afgelopen maand kregen we twee tips dat dit cadeau te koop staat op marktplaats!

Cadeau 1: Foto gemeentehuis van ca 1920

We kennen allemaal het oude gemeentehuis uit 1934 vlak naast de kerk aan de Fr. Strouxstraat.  Sinds open monumentendag  9 september 2018 wappert daar weer trots de Rojer vlag.

Onlangs werden we getipt over een foto van het voormalig gemeentehuis dat ervoor op die plek stond.  Deze is afkomstig uit een album met foto’s van alle toenmalige gemeentehuizen van Limburg, samengesteld in 1922 en aangeboden aan Jhr. mr. Gustave Ruijs de Beerenbrouck, Oud-Commissaris der Koningin in Limburg, bij gelegenheid van zijn tachtigste verjaardag.

De foto is genomen vanaf de huidige Fr. Strouxstraat. Van dit gebouw was wel een detailfoto uit 1928 bekend van de installatie van burgemeester J. M. Stals.

Terug naar 9 september 2018, toen was het exact 100 jaar geleden dat Gustave’s zoon Charles van start ging als de tot dan toe jongste en eerste katholieke premier van Nederland met het eerste kabinet-Ruijs de Beerenbrouck. Ook Charles was korte tijd Commissaris der Koningin van Limburg. Hij volgde zijn vader op in mei 1918. Erg lang duurde zijn commissariaat niet. Al op 27 juli 1918 benaderde formateur Mgr. Nolens hem met de vraag of hij premier zou willen worden. Mgr. Nolens was op zijn beurt weer de opvolger van Dr. Schaepman als politiek voorman van de rooms-katholieken. Beiden hebben in Stramproy een straatnaam gekregen.

Kunstwerken teruggeplaatst op Brede school Oprooj

Ooit hingen er 3 kunstwerken aan de buitengevels van de St. Willibrordusschool, en nog een 4e kunstwerk in kleuterschool ’t Korebermke. Alle deze kunstwerken zijn gemaakt door Piet Schoenmakers en sinds kort zijn ze weer terug op school. Werkgroep KUCH van de dorpsraad verzorgde de restauratie en de terugplaatsing op de buitengevels van brede school Oprooj. Zie hier een beschrijving van Jac van Melick.

Stramproy kent nog een 5e Kunstwerk van Piet Schoenmakers (1919-2009): “Christus’ Hemelvaart”. Voor de ingang van het kerkhof rechts. Voor wie meer kunst wil zien van Piet Schoenmakers vind er van 9 tot 31 maart 2019 in de ECI Cultuurfabriek in Roermond een tentoonstelling plaats: 100 jaar Piet Schoenmakers.

REULE

Reule is van alle tiêje.
Lang geleje haje minse al ein meneer oetgevònje òm aan bepaoldje spulle te kome sònger detter muntjes of pepere aan te pas kwome.
Ein koe tege ein paerd. Of 10 hinne tege ein geît. Of eine lap groondj tege 1000 kilo aerpel.

Mer oûch ’t reule van deenste waas meugelik. ’t Reparere van ein kepotte ker tege ’t wègwirke van ein paar aegestouge. ’t Helpe bie ’t kaove van ein koe tege ’t witte van de kêlder. En altiêd “mèt toe bûle”. Dao kwaam gein gêldj aan te pas. Reule besteit nog steeds. De meist gekke dinger of zake waere gereuldj.

“Dich maakst miene auto…dan gaef ich diene zoon biêlès in wiskunde”. “Dich völst mien belastingpepere in…dan knip (en verf) ich de haor van dien vrouw”. “Ich bak ein paar mikke ….en dan striekst dich miene was”.
Reule begintj al op jònge laeftiêd. Twieê hûve tege eine kauwgum; 3 plaetjes van Ajax-voetballers tege 2 tennisbelkes. Het helpe mèt straf sjriêve tege 3 muulkes van ein net maegdje.

Mer al det gereul luiptj neet altiêd good aaf. Neet veur niks is ’t spraekwoord òntstange: “Van ruilen komt huilen”. Ein van de twieë reulpertieje kriegtj later spiêt, mer dan is de zaak neet mieër trök te drei-je.
En ’t geit dèk wiêt! Minse reule waal ins van partner òmdet de verlokkinge te groeët waere. Ze deile dan ein paar daag ’t hoês, de taofel en ’t bèd mèt emes anges. Aanvankelik halleluja nateurlik, mer inne meiste gevalle kome de reulers van ein kaoje kermis thoês.

Toch zeen d’r ouch veurbieëldje van reule die biezunjer good hebbe oetgepaktj.
Bekindj is het verhaol van ein joonk menneke in New York dae op sjool begost met ’t reule van eine groeëte paperclip!!!…tege ein pen. De pen reuldje hae tege ein beukske, het beukske tege ein CD, de CD tege ein video-spelke…
Nao zès jaor, toen hae òngertösse 20 waas gewore reuldje hae ziene Mercedes CXL tege eine Jaguar 12CLI.
En weer twieë jaor later waaster miljonair!
Kee, det is nog ins reule!

Ich leet ’t verhaol aan mien vrouw laeze en ich vroog heur: “Asse noê ouch ins get zootst kinne reule, woeëse baeter van dinkst te waere, wat zooj det dan kònne zeen?”
“Dan woeëj ich destich, asse op stap bèst gewaestj, oos bèd reuldjest mèt det oppe logeerkamer” zagt ze druuëg. Hoof ich det gesnörk neet aan te huuëre!”

LeiS

Tentoonstelling: Spanning aan de grens in de Bieb in Rooj.

Het gemeentearchief Weert heeft de presentatie ‘Spanning aan de grens,- Weert, Stramproy en de ‘Groote Oorlog -‘ samengesteld.

Als aanvulling op de lezing van drs. Theo Schers van 25 okt j.l. is deze tentoonstelling in de Bibliotheek in Stramproy gratis te bezichtigen van 11 nov t/m 1 jan.

Hoewel Nederland zich tijdens de Eerste Wereldoorlog neutraal opstelt, zijn de gevolgen van het conflict voor ons land en daarmee ook voor Weert en Stramproy duidelijk zichtbaar. De presentatie bestaat uit negen panelen. Samen vormen zij een overzicht van de gebeurtenissen in Weert en Stramproy voor, tijdens en na de Eerste Wereldoorlog ook wel, de ‘Groote Oorlog’ genoemd.

Acht thema’s en film uit 1918
De thema’s van de panelen zijn: Aan de rand van de oorlog, Militairen in de stad, Belgen te gast, Spanning aan de grens, Opnieuw vreemdelingen, Rampspoed, Late perikelen en Naweeën.
Ook is de film met beelden uit oktober 1918 te zien. De opnames tonen onder meer een colonne Franse vluchtelingen vanaf de Belgische grens bij Hense Koeëb naar het Stationsplein in Weert.

Een initiatief van het gemeentearchief Weert en Heemkunde Stramproy.

…DAE KÂNTJ OP…

Wat erg veur de hândj liktj en de simpelheid zelf  liêktj heet dèk eine lange en ingewikkeldje achtergroôndj. Asse inne auto van richting verangerst zètse de richtingaanwiêzer aan. Dae zitj ònger hândjbereîk aan ’t steûr en de kònst hum mèt diene pink bedene. Mèkkelik zat! Mer det is neet altiêd zoeë gewaestj! De allerieërste auto’s haje gein richtingaanwiêzers!
De chauffeur (dae dèk inne ope locht zaât) gaaf richting aan door ziene êrm oet te staeke. Zoeëwie fietsers noê ouch doôn (asse teminste fatsoên hebbe). Trouwes…dao zeen noê nóg steeds auto’s (old-timers) woeëbiê richting aangaeve mèt de henj gebeurtj!!
Knappe köp bedachte vervolges eine richtingaanwiêzer inne vorm van ein klein oetklapbaar ‘ermke’, det woort bedeendj door…. aan ein touke te trèkke!! Echt waor! Later kwaam de elektriek en toen kreeg det ermke ouch eine naam, euvergenome oet ’t Frâns: clignoteur!
Alwiel zitte knipperleechte ane veur- en achterkântj van oze auto mer ouch oppe spegels en sòms inne achterroêt. Dus… wat is nog simpeler dan richting aangaeve! Zootse meine…
Mer de werkelikheid is anges! Dageliks gebeure hòngerte òngelökke òmdet eine besteurder ’t anger verkieër neet lieëtj wete welke richting hae opwiltj. Aan die naolaotigheid zeen álle verkieërsdeilnemers sjöldjig, dus ouch fietsers, bròmmers, moters, auto’s, bösse, vrachtwages en zelfs trams!
Oplossing?? Trök nao ’t begin! Installeer op eder vehikel weer eine clignoteur. Det oetfloepbaar lêmpke weurtj drek door edereîn gezeên; want ‘t heet ein magische aantrèkkingskracht!!

LeiS